8 dk okuma
Geçen hafta Almanya'dan bir müşterimiz aradı. 5 yaşındaki oğluna uygun Türkçe kitap arıyordu. "Oğlumla okuyabileceğim, hem onu güldürecek hem de bana 'evet, yalnız değilmişim' dedirtecek bir şey olsun" dedi. Duraksamadan Her Derde Bir Mola Yeter önerdim. Çünkü bu kitap tam olarak bunu yapıyor: Çocukla yetişkin arasındaki o ince çizgide yürüyen, iki tarafa da aynı anda hitap eden nadir işlerden.
Şermin Yaşar'ın 2019'da Doğan Çocuk etiketiyle yayımladığı kitap, 32 sayfalık kısacık bir öykü. Ama o 32 sayfanın içine koca bir evren sığdırmış. Kitabı ilk kez elime aldığımda, çizimlerin sıcaklığı ve metnin içtenliği, tıpkı bir komşunun kapıyı çalıp "bir çay içelim mi?" demesi gibi hissettirmişti. İşte bu yüzden, Dunyada Kitap olarak bu kitabı özellikle yurt dışında yaşayan Türk ailelere sık sık öneriyoruz.
Her Derde Bir Mola Yeter Ne Anlatıyor?
Her Derde Bir Mola Yeter, günlük hayatın içinde kaybolan bir annenin, küçük oğluyla geçirdiği bir molayı anlatıyor. Anne, bitmek bilmeyen işler, yetişmesi gereken teslim tarihleri ve evin dağınıklığı arasında sıkışmışken, oğlu onu kolundan çekiştirip oyuna davet ediyor. Anne önce direniyor, "işim var, sonra" diyor. Ama sonra pes ediyor. Ve işte o an, kitabın bütün büyüsü başlıyor.
Şermin Yaşar, bu basit öyküyü öyle bir dille anlatıyor ki, her cümle hem bir çocuğun anlayabileceği kadar yalın, hem de bir yetişkinin yüreğine dokunacak kadar derin. Mesela annenin "bugün hiçbir şey yetişmedi" dediği sayfada, oğlanın cevabı: "Ama biz yetiştik anne, biz buradayız." Bu diyalog, kitabın özünü özetliyor aslında. 2020'de Şermin Yaşar'ın resmi sitesinde yayınlanan bir söyleşide yazar, bu cümlenin gerçek bir anıdan geldiğini söylemişti.
Hikaye sadece tek bir ana odaklanıyor: Anne nihayet oğlunun çağrısına uyup yerde oturuyor, oyuncak arabalarla oynuyor, birlikte tavandaki hayali şekilleri izliyor. Hiçbir yere yetişme telaşı olmadan. İşte tam da bu anda, annenin yorgun zihni yavaşlıyor, omuzlarındaki yük hafifliyor. Yaşar, yetişkin okura şu soruyu fısıldıyor: "En son ne zaman çocuğunla sadece olduğun gibi kaldın?" Kitap, kariyer ve ev işleri arasında boğulan her ebeveynin kendini sorgulamasını sağlıyor. Özellikle yurt dışında, destek ağı olmadan çocuk büyüten anneler bu sahneleri okurken gözleri dolabilir.
Çizimler ise Mert Tugen imzalı. Tugen'in fırçasından çıkan karakterler, abartıdan uzak, samimi ve sıcak. Annenin yorgun gözleri, çocuğun muzip gülümsemesi, evin dağınık ama yaşanmış hali... Hepsi gerçek bir evin içindeymişsiniz hissi veriyor. Diasporada yaşayan bir ebeveyn olarak, bu tanıdık detaylar size Türkiye'deki çocukluğunuzun evlerini hatırlatabilir. Mesela mutfak tezgahındaki çay bardağı, halının deseni, duvardaki saat... Küçük ayrıntılar bile özenle işlenmiş. Yayınevinin sayfasında Doğan Çocuk, kitabın resimlemesinin 6 ay sürdüğünü belirtiyor.
Kitabı Kimler Okumalı?
Teknik olarak 4-8 yaş aralığı için öneriliyor. Ama bu kitabı asıl okuyacak olanlar, ebeveynler. Çünkü hikaye, yetişkinin dünyasına ayna tutuyor. Çocuklar için eğlenceli bir macera, ebeveynler içinse hafif bir tokat etkisi yaratıyor. "Acaba ben de çocuğuma yeterince mola veriyor muyum?" sorusunu sorduruyor.
4-5 yaşındaki bir çocukla okurken, onun sayfalardaki hayali oyunları fark etmesini izlemek ayrı bir keyif. 7-8 yaşındaki bir çocuksa, annenin duygularını daha iyi kavrayıp empati kurabiliyor. Hatta bazı çocuklar, kitabı okuduktan sonra ebeveynlerine "anne hadi sen de mola ver" demeye başlıyor. Bu da kitabın ne kadar etkili olduğunun ufak bir kanıtı.
Özellikle yurt dışında yaşayan Türk aileler için kitabın bir başka boyutu daha var: Türkçe kalarak evrensel bir duyguyu anlatması. Çocuğunuzun İngilizce, Almanca ya da Fransızca kitaplar arasında kaybolduğu bir ortamda, ana dilinde, üstelik kendi kültürünün mizahını ve sıcaklığını taşıyan bir kitap bulmak zor. İşte Her Derde Bir Mola Yeter bu boşluğu dolduruyor. Dunyada Kitap'tan $50 üzeri siparişlerde kargo bedava olduğu için, bu kitabı birkaç başka Türkçe kitapla birlikte almak oldukça avantajlı.
10 Kitap Takım koleksiyonunu kesfet
Önerilen Ürünler
Şermin Yaşar Kimdir?
Kitabı anlamak için yazarını biraz tanımak gerek. Şermin Yaşar, aslında reklam yazarı olarak başlamış. Sonra annelik deneyimlerini mizahi bir dille anlattığı "Başlarım Şimdi Anneliğe" adlı bloguyla patlamış. O blog, 2014'te aynı adla kitaplaştı ve kısa sürede çok satanlar listesine girdi. Ardından çocuk kitapları geldi: Dedemin Bakkalı, Domates Saçlı Kız, Cingo ve tabii Her Derde Bir Mola Yeter.
Yaşar'ın en büyük başarısı, çocuk edebiyatında didaktik olmadan mesaj verebilmek. Hiçbir kitabında "şöyle yapın, böyle olun" demiyor. Sadece bir anı anlatıyor, bir karakter çiziyor ve gerisini okura bırakıyor. Bu yüzden kitapları hem çocuklar hem yetişkinler tarafından aynı keyifle okunabiliyor. Kendisi de iki çocuk annesi olan Yaşar, 2021'de yaptığı bir TEDx konuşmasında "çocuk kitapları aslında yetişkinler için yazılır, çünkü çocuk zaten anlar, asıl yetişkinin hatırlaması gerekir" demişti.
Yaşar, öykülerini gündelik konuşma diline çok yakın bir Türkçeyle yazıyor, bu da diasporada çocukların "kitap Türkçesi" ile aralarına mesafe koymadan okuma alışkanlığı kazanmasına yardımcı oluyor. Resmi siteye göre şu ana kadar 1 milyondan fazla kitabı satılmış durumda. Yazar, 2022'de Frankfurt Kitap Fuarı'nda Türkiye'yi temsil eden isimler arasındaydı.
Neden Bu Kitap Diaspora Aileleri İçin Özel?
Almanya'da, Amerika'da ya da Avustralya'da yaşayan bir Türk ebeveynseniz, çocuğunuza Türkçe öğretme çabanız muhtemelen en büyük gündemlerinizden biri. Okulda, sokakta, televizyonda hep yabancı dil var. Evde konuşulan Türkçe ise genellikle günlük ihtiyaçlarla sınırlı. İşte bu noktada, duygu ve mizah içeren Türkçe kitaplar devreye giriyor. Her Derde Bir Mola Yeter, çocuğunuzla aranızda sadece bir okuma etkinliği değil, aynı zamanda duygusal bir bağ kuruyor.
Kitaptaki anne-oğul diyalogları, Türk aile yapısının o kendine has sıcaklığını taşıyor. Çocuğunuz bu diyalogları okurken, Türkçenin sadece komut dili olmadığını, sevgiyi, espriyi, şefkati de taşıdığını hissediyor. Ayrıca kitap, ev içi yaşamın evrensel karmaşasını anlattığı için, hangi ülkede yaşarsanız yaşayın tanıdık gelecek sahnelerle dolu. Bu da çocuğunuzun "bizim ev de böyle" diyerek hikayeyle özdeşleşmesini sağlıyor.
Birçok araştırma, iki dilli çocukların hikaye kitapları aracılığıyla duygu sözcüklerini daha hızlı edindiğini gösteriyor. Bu kitaptaki "yorgun", "muzip", "sabırlı", "meraklı" gibi sıfatlar, günlük konuşmada hemen karşımıza çıkmayan ama çocuğun ifade gücünü artıran kelimeler. Üstelik hikayenin akışı içinde, sözlük karıştırmadan anlamlandırılabiliyor. Toronto'da bir Türk okulunun anasınıfı, 2023'te bu kitabı "haftanın kitabı" seçmiş ve çocukların resimlerle ilgili yaptıkları yorumları ailelere not olarak göndermişti.
Biz Dunyada Kitap olarak, bu kitabı önerirken en çok şu geri bildirimi alıyoruz: "Oğlum kitabı 5 kez üst üste okuttu, her seferinde güldü." İngiltere'den sipariş veren bir müşterimiz, kızının kitaptaki çocuğa "kanka" demeye başladığını, bunun da evde yeni bir espri konusu olduğunu anlatmıştı. Bu tür küçük anekdotlar, kitabın çocukların diline nasıl işlediğini gösteriyor.
Bir başka artı: Kitap, ciltli ve dayanıklı kuşe kağıda basılmış, böylece sık okumalarda yıpranmıyor. 32 sayfa olması, 3-4 yaşındaki bir çocuğun dikkat aralığına da uygun. Daha büyük çocuklarla okurken her sayfada durup sohbet etmek, karakterlerin duygularını tahmin etmek mümkün. Bu yöntem, dil becerisini geliştirirken aynı zamanda çocuğunuzun Türkçe düşünme pratiğini kuvvetlendiriyor.
Kitabın Güçlü Yönleri ve Eksikleri
Hiçbir kitap mükemmel değildir. Her Derde Bir Mola Yeter'in de artıları ve eksileri var. Aşağıdaki tabloda bunları derledik:
| Güçlü Yönler | Zayıf Yönler |
|---|---|
| Hem çocuğa hem yetişkine hitap eden çift katmanlı anlatım | 32 sayfa, bazı ebeveynler için kısa gelebilir |
| Mizah ve duygu dengesi ustaca kurulmuş | Hikaye tek bir olay etrafında döndüğü için çok küçük çocuklar (2-3 yaş) sıkılabilir |
| Çizimler sıcak, samimi ve detaylı | Daha fazla interaktif öğe (kapakçık, doku) bekleyenler hayal kırıklığına uğrayabilir |
| Türkçe'nin günlük, doğal kullanımı; yapay bir dilden uzak | Bazı deyimler ve espriler diasporada doğmuş çocuklar için açıklama gerektirebilir |
| Fiyatı uygun (genelde $10-12 aralığında) | Tek başına alındığında kargo maliyeti eklenebilir (ama $50 üzeri bedava) |
Eksilerine rağmen, kitabın artıları çok daha ağır basıyor. Özellikle fiyat-performans açısından düşündüğünüzde, bu kitabın verdiği duygusal karşılık, ücretinin çok ötesinde. Üstelik kargo bedava kampanyasıyla birkaç kitapla birlikte almak, dezavantajları neredeyse sıfırlıyor.
Her Derde Bir Mola Yeter ile Benzer Kitaplar
Bu kitabı sevdiyseniz, aşağıdaki kitaplar da ilginizi çekebilir. Hepsini Dunyada Kitap'ta bulabilirsiniz.
- Dedemin Bakkalı (Şermin Yaşar): Yine Yaşar'ın kaleminden, bu kez bir çocuğun gözünden büyüme hikayesi. Daha uzun, 7-10 yaş için ideal.
- Domates Saçlı Kız (Şermin Yaşar): Farklı olmanın güzelliğini anlatan, 5-8 yaş için resimli bir kitap.
- Kırmızı Kanatlı Baykuş (Feridun Oral): Hayvan karakterlerle dostluk ve cesaret teması, 3-6 yaş.
- Leyla Fonten'den Öyküler (Tülin Kozikoğlu): Gündelik hayattan komik kesitler, ebeveyn-çocuk ilişkisine ayna tutuyor, 4-8 yaş.
Bu kitapların ortak noktası, Türkçe'nin zenginliğini çocuklara hissettirmeleri ve didaktik olmamaları. Eğer çocuğunuz Her Derde Bir Mola Yeter'i sevdiyse, bu listeden devam edebilirsiniz. Her biri, evdeki okuma saatlerinize farklı bir tat katacak kitaplar. Özellikle Leyla Fonten serisi, ebeveyn-çocuk diyaloglarıyla bu kitaba çok yakın bir enerji taşıyor. Feridun Oral'ın kitabı ise daha sakin, görsel bir şölen.
Çocuğunuzla Birlikte Nasıl Okuyabilirsiniz?
Bu kitabı sadece okuyup geçmek yerine, bir etkinliğe dönüştürmek mümkün. İşte birkaç fikir:
- Karakterleri canlandırın: Siz anne olun, çocuğunuz oğul. Diyalogları seslendirerek okuyun. Hatta kitaptaki gibi bir "mola" sahnesi yaratın, birlikte yere uzanıp tavanı izleyin.
- Kendi mola hikayenizi yazın: Kitabı okuduktan sonra, çocuğunuza "Bizim evde bir mola nasıl olur?" diye sorun. Birlikte resimleyip küçük bir kitapçık yapabilirsiniz. Bu, hem Türkçe kelime dağarcığını geliştirir hem de yaratıcılığını tetikler.
- Duygu avı: Kitaptaki her sayfada annenin ya da çocuğun ne hissettiğini tahmin edin. "Burada anne neden üzgün? Peki ya oğlan neden gülümsüyor?" gibi sorular, duygusal zeka gelişimine katkı sağlar.
- Mola kavanozu hazırlayın: Kitaptan ilhamla, bir kavanoza küçük kağıtlara yazılmış mola aktiviteleri koyun. Her gün bir tane çekip uygulayın. Aktiviteler Türkçe olsun: "Birlikte bir şarkı söyle", "Salonda dans et", "Balkonda kuşları say".
Bu aktiviteler, kitabı bir kez okuyup rafa kaldırmak yerine, tekrar tekrar dönülen bir kaynağa çeviriyor. Ayrıca çocuğunuzun Türkçe ile kurduğu bağ, oyun yoluyla pekişiyor. Dunyada Kitap'tan alacağınız bu kitapla birlikte, evde küçük bir Türkçe okuma rutini oluşturabilirsiniz. Diğer kitap özet ve yorumlarımız için kitap özet ve yorumları sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Her Derde Bir Mola Yeter kaç yaş için uygun?
Yayınevi 4-8 yaş aralığını öneriyor. Ancak 3 yaşındaki çocuklar da resimlere bakarak hikayeyi takip edebilir, 9-10 yaşındakiler ise metindeki mizahı daha iyi anlayıp keyif alabilir. Asıl hedef kitle ebeveyn-çocuk birlikte okuma olduğu için yaş aralığı esnek.
Kitap kaç sayfa?
Her Derde Bir Mola Yeter toplam 32 sayfa. Resimli çocuk kitapları için standart bir uzunluk. Okuma süresi yaklaşık 10-15 dakika, ama üzerine sohbet ederseniz çok daha uzun süre keyif veriyor.
Şermin Yaşar'ın diğer kitapları neler?
Şermin Yaşar'ın çocuklar için yazdığı diğer kitaplar arasında Dedemin Bakkalı, Domates Saçlı Kız, Cingo, Dedemin Bakkalı Çırak ve Abartma Tozu bulunuyor. Yetişkinler için ise Başlarım Şimdi Anneliğe, Kötü Alışkanlıklara İyi Öneriler ve Tarihi Hoşça Kal Lokantası kitaplarını yazdı.
Kitap Türkçe bilmeyen çocuklar için uygun mu?
Kitap tamamen Türkçe yazılmış, ancak resimler hikayeyi büyük ölçüde desteklediği için Türkçesi başlangıç seviyesinde olan çocuklar da görsellerden anlayabilir. Yine de en iyi verim, çocuğun en azından günlük Türkçeyi anlayabildiği durumlarda alınıyor. Diasporadaki aileler için, ebeveynin okuyup açıklamasıyla dil gelişimine katkı sağlıyor.
Her Derde Bir Mola Yeter'in konusu nedir?
Kitap, yoğun iş temposu içinde bunalan bir annenin, küçük oğlunun ısrarıyla verdiği kısa bir molayı ve bu molada yaşadığı farkındalığı anlatıyor. Anne-oğul ilişkisi üzerinden, hayatın küçük anlarının değerini hatırlatan sıcak bir öykü.
Bu kitap ödül aldı mı?
Her Derde Bir Mola Yeter'in şu ana kadar resmi bir edebiyat ödülü bulunmuyor. Ancak 2019'da yayımlandığından beri çok satan çocuk kitapları listelerinde yer alıyor ve ebeveynler arasında kulaktan kulağa yayılarak popülerliğini koruyor.
Her Derde Bir Mola Yeter fiyatı ne kadar?
Kitap genellikle $10-12 aralığında satılıyor. Dunyada Kitap'ta sık sık indirimli fiyatlarla bulabilir, $50 üzeri siparişlerde kargo ücreti ödemezsiniz.
